Dieta bezglutenowa - hit czy kit?

  19.06.2016

Dieta bezglutenowa – hit czy kit?

Idziesz alejkami swojego sklepu spożywczego i widzisz wszędzie produkty z wielkim napisem ‘bez glutenu’? Coraz więcej restauracji daje możliwość wybrania dania z menu bez glutenu? W reklamach słyszysz o nowych produktach ‘bez glutenu’. Koleżanka podsyła Ci nowy przepis ‘koniecznie spróbuj – bezglutenowy!’ a Ty siedzisz i zastanawiasz się o co właściwie chodzi? Czy to nowa dieta a’la Dukan? Czy pomoże szybko schudnąć do wakacji? Czy może dzięki niej pozbędziesz się zbędnych kilogramów? Warto czy nie? No i w końcu, czy ta dieta bezglutenowa to hit czy kit?

Czym jest gluten?

Zacznijmy od tego czym jest gluten? Gluten jest powodem dla którego otrzymujesz sprężyste, miękkie ciasto o porowatej strukturze. Z chemicznego punktu widzenia to białko, składające się z gluteniny i gliadyny. Gluten można znaleźć przede wszystkim w pszenicy oraz orkiszu. Podobne właściwości do glutenu mają prolaminy jęczmienia, czyli hordeina i żyta, czyli sekalina.

Co powoduje gluten?

Otóż białka zbóż wymienione wcześniej (gluten, hordeina i sekalina) powodują u niektórych osób nieadekwatne reakcje organizmu. W tym celiakię, alergię lub nieceliakalną nadwrażliwość na gluten. Szacuje się, że około 1% społeczeństwa choruje na celiakie, podczas gdy wszystkich osób w jakikolwiek sposób nietolerujących tego białka jest około 6%.

O tych trzech jednostkach chorobowych można by długo pisać, ale nie na tym się skupimy. Co łączy je wszystkie? Fakt, że należy wykluczyć z diety (czasowo lub do końca życia) produkty pszenne, jęczmienne i żytnie. Zaleca się również eliminacje produktów owsianych, które nie są oznakowane przekreślonym kłosem, jako że często są bardzo zanieczyszczone glutenem. I tak tez prezentuje się dieta bezglutenowa.

Dla kogo jest dieta bezglutenowa?

Kwestia diety bezglutenowej i jej wpływu na organizm jest sprawą dość kontrowersyjną. Jednak, na tą chwilę mamy silne dowody mówiące o tym, że dieta bezglutenowa sprawdza się tylko w celiakii, alergii bądź nieceliakalnej nietolerancji glutenu. W żadnej innej jednostce chorobowej nie udowodniono, że dieta bezglutenowa daje pozytywne efekty, a tym bardziej brak jest jakichkolwiek dowodów na to, by stosować ją u zdrowej osoby. Oczywiście, niektórzy czują się lepiej eliminując produkty zawierające gluten ale taki efekt przypisuje się temu, że wiele z tych osób nie jest świadoma swojej nietolerancji. Dlatego niezmiernie ważne jest wsłuchanie się we własny organizm. Jeżeli czujesz dyskomfort z przewodu pokarmowego, bóle, biegunki, wzdęcia czy zaparcia i zastanawiasz się skąd się one biorą, warto pójść i sprawdzić skąd takie dolegliwości się biorą, a niekoniecznie wykluczyć od razu gluten. Zwłaszcza, że przed badaniami diagnostycznymi w kierunku celiakii należy w normalnych ilościach spożywać gluten na co najmniej 2 tygodnie przed. Dużo też się mówi o tym, że to nietolerancja FODMAP’s wpływa na organizm powodując dolegliwości mylone z nietolerancją glutenu ale to temat tak rozległy, że zasługuje na oddzielną notkę.

Dieta bezglutenowa – hit czy kit?

Reasumując, odradzane jest przechodzenia na dietę bezglutenową zdrowym osobom pragnącym jedynie zredukować masę ciała. Dlaczego? Otóż, dieta bezglutenowa zakłada całkowite wyeliminowanie produktów zbożowych z pszenicy, jęczmienia, żyta i często owsa ale również produktów, w których białka tych zbóż znajdziemy ukryte. Gdzie można znaleźć ukryte białka zbóż? Pośród wielu produktów wymienić można wędliny, konserwy mięsne, gotowe mieszanki przypraw, jogurty, maślanki, gumy do żucia, zupy instant czy nawet niektóre leki. Dodatkowo, dieta bezglutenowa często wiąże się ze spożywaniem bardzo przetworzonej żywności, zwłaszcza w przypadku kupowania gotowego pieczywa bezglutenowego. Oprócz raczej nikłych walorów smakowych, pieczywo to z reguły ma długą listę składników pełnych chemicznych substancji dodatkowych.

Reasumując, kilka faktów:

  • dieta bezglutenowa zalecana jest osobom cierpiącym na celiakię, alergię na gluten czy nieceliakalną nietolerancję glutenu.
  • samo wyeliminowanie glutenu z diety w przypadku osób zdrowych nie wspomoże redukcji masy ciała.
  • dieta ta jest dietą bardzo restrykcyjną, ciężką do stosowania, wymagającą wielu wyrzeczeń, często też drogą i czasochłonną. Dostarcza też często dużo mniej błonnika, przy zwiększonym udziale substancji dodatkowych, których spożycie rośnie wraz z przetworzonymi produktami bezglutenowymi. Może również dochodzić do wielu niedoborów pokarmowych oraz nadmiernego zwiększenia spożycia tłuszczu.

Jeżeli więc nie masz przeciwskazań wynikających wprost z jednostki chorobowej, nie wykluczaj glutenu z diety bez konsultacji z lekarzem i dietetykiem.

Autor:

Marta Kirejszys

Bibliografia

1. http://www.celiakia.pl

Dodaj komentarz

 (z http://)